Szaber w RPG cz. 3 — narzędzia dla Mistrza Gry

Trzecia część cyklu o graczach, którzy chomikują wszystko, co spotkają „w grze nastawionej na zbierac… na roleplay”. Poprzednie odcinki tłumaczyły, skąd bierze się ta potrzeba i jak gracze mogą ją sami hamować. „Dzisiaj zrobimy to, co gracze lubią najbardziej – zrzucimy całą odpowiedzialność na Mistrzów Gry”. Adam Ponikiewski przypomina, że prowadzący jest arbitrem, narratorem i głównym „twórcą” świata przedstawionego, a więc także tym, kto – często przypadkiem – nakręca spiralę zbieractwa.

Pierwsze narzędzie dotyczy samego opisu. Autor odwołuje się do zasady strzelby Czechowa: jeśli strzelba wisi na ścianie, to w końcu wystrzeli, bo inaczej nikt by o niej nie wspominał. Jeśli więc Mistrz Gry mówi: „Wchodzicie do jadalni, gdzie wisi mosiężny żyrandol i stoją zdobione, srebrne świeczniki”, to nie łudźmy się – brzmi to jak napiwek do misji. Trzeba nauczyć się rozróżniać opis budujący klimat od opisu przedmiotów interaktywnych i zamiast wyliczać zastawę, użyć deskrypcji ogólnej: „Pomieszczenie jest bogato urządzone, widać ślady dawnego luksusu”. Unikalne detale należy zachować dla rzeczy istotnych dla fabuły lub naprawdę wartościowych, „śmieci i tło najlepiej, żeby ów śmieciami i tłem pozostały”.

Drugie podejście to fabularne wyjścia awaryjne, i tu autor podaje cztery gotowe opcje: zleceniodawca płaci tak hojnie, że nie ma potrzeby zbieractwa; w odwiedzanych lokacjach po prostu nie ma nic wartościowego, a uzbrojenie antagonistów jest „w tak opłakanym stanie, że nie nadaje się do zebrania”; domyślnie zakładamy, że bohaterowie i tak wszystko zbierają, więc po przejściu lokacji wystarczy jeden test umiejętności; albo zleceniodawca zastrzega sobie prawo do wszystkiego w danym miejscu. Ważne, że autor nie oczekuje od graczy rezygnacji z dodatkowego zarobku – „jest to nieraz okazja, z której grzech nie skorzystać”, a mikstury, pancerz, broń, jedzenie i nocleg kosztują.

Trzecie narzędzie autor nazywa potężniejszym: realizm społeczny i ekonomiczny. „Mało który handlarz skupi 40 zakrwawionych sztyletów” – i co najwyżej zaszantażuje bohaterów, że jeśli nie oddadzą mu surowca za darmo, poinformuje straż. A straż wcale nie musi być zawiadomiona, bo przecież uskutecznia obchody: strażnik, widząc bohatera z podejrzanym pakunkiem, może uznać go za pasera lub hienę cmentarną.

Czwarte to czas jako zasób. Szaber zajmuje czas sesji, ale też czas bohaterów, a to ma konsekwencje: „brzęk metalu i głośne dyskusje o podziale łupów to najlepsze zaproszenie dla potworów z sąsiednich komnat”. Patrol krąży, złoczyńca planujący rytuał o północy nie będzie czekał, aż drużyna skończy przetrząsać skrzynie, a w tle mogą się zdarzyć zalewane wodą lochy czy ulatniający się gaz, „o którym gracze wiedzieć nie muszą, nie?”. Takie podejście nie wyeliminuje zbieractwa, ale może je znacząco ukrócić, a przy okazji wprowadza wydarzenia, które zostaną zapamiętane. Ostatnia rada jest najprostsza: jeśli tempo sesji drastycznie spada, trzeba to wprost zakomunikować. Można też rzucić głęboką frazą: „Pamiętajcie, że czasami to, co zostawiamy w lochu, definiuje nas bardziej niż to, co z niego wynosimy”.