Jak powstają recenzje gier planszowych — cz. III

„Recenzje gier planszowych najczęściej czytamy po to, by przekonać się, czy dany tytuł ma szansę trafić na nasz stół. Znacznie rzadziej zastanawiamy się, jak wygląda proces tworzenia samej recenzji”. W trzeciej części cyklu sześcioro znanych twórców odsłania swój warsztat: jak testują nowe tytuły, ile partii potrzebują przed wyciągnięciem wniosków i na co patrzą przy stole.

Krótka Kołderka, czyli Piotrek Boruszczak, zaczyna jeszcze przed otrzymaniem gry – od materiałów prasowych, BoardGameGeeka i instrukcji, na podstawie której powstają pierwsze notatki o mechanikach. Ceni tryb solo jako pomoc w nauce zasad i ocenie skalowania, notatki spisuje po każdej partii, a gotowy tekst czyta „po kilka–kilkanaście razy”. Opowiada też o dwóch potknięciach: skrypcie w Pythonie, który miał automatycznie generować materiały na YouTube’a („z perspektywy czasu widzę, że to była raczej kiepska decyzja”), i o dziesięciu partiach Voidfalla w niecałe trzy tygodnie, po których „czułem, że z samych ikon i piktogramów z gry jestem w stanie pisać wypracowania czy poezję” – a tekst nie ucierpiałby na dwóch rozgrywkach mniej.

Magdalena Czaus z kanału MadzioraGra pisze o pułapce „fajniejszego” gracza: przy ponad tysiącu gier w kolekcji patrzyła z pobłażaniem na nowicjuszy zachwyconych tytułem, który sama uznała za słaby. Dziś nie pyta, „czy gra jest wystarczająco epicka, ale komu może się spodobać i dlaczego”. Ich proces to tłumaczenie zasad „po ludzku”, testy w boju (jeśli coś zgrzyta, jej mąż Krzysiek pisze maile do autorów i wydawnictw o interpretację zasad), granie w różnych składach i opinia dopiero na końcu filmu. Denis Jasik z Sunny Board Games swoich tekstów nie nazywa recenzjami, a „zachęcaczami w 2000 znaków”, i poleca „metodę drugiego podejścia”, bo bywały gry docenione dopiero po n-tej rozgrywce. Kacper Przybylak („Zrecenzuj grę chłopie”) stawia sprawę najkrócej: „Clue moich recenzji: szczerość” – nie wierzy w obiektywizm, pisze tak, jak czuje, a najwięcej pracy wkłada w zdjęcia, bo „czasem naprawdę jest to wielogodzinna walka o dwa ujęcia na krzyż”.

Magda i Monika z Piątku z Planszówką przyznają wprost: „Nie ukrywamy, że przyciągają nas kolory” – choć aspekt wizualny nie jest już na pierwszym miejscu, a limit znaków na Instagramie zmusza je do zwięzłości. Recenzje pisze Monika, zdjęcia i rolki robi Magda. Tęczowe Kostki porównują recenzowanie do randkowania („najpierw ekscytacja, potem pierwsze wrażenie, a na końcu moment prawdy: czy chcemy do tego wracać?”) i podają najbardziej systematyczną listę kryteriów w całym materiale: mechanika, balans, czas rozgrywki i to, czy gra „szanuje” czas gracza, próg wejścia, stosunek losowości do strategii, estetyka i klimat. Nie ukrywają, jak dużo ten ostatni dla nich waży: „jako fanki Władcy Pierścieni czy Harry'ego Pottera łykamy wszystko jak młode pelikany, żeby choć na chwilę znaleźć się w naszych ulubionych światach”.

Na pytanie, czy da się być w pełni obiektywnym, odpowiadają za wszystkich: „Nie. I to jest całkowicie w porządku”. Bo dobra recenzja nie polega na stwierdzeniu „to świetna gra”, ale pomaga odbiorcy odpowiedzieć sobie na pytanie: „Czy to gra dla mnie?”.