Planeta Mepli 6/2026, strona 76
Gry planszowe dla osób głuchych — co działa przy stole
Czyli w co grają głusi
Tekst zaczyna się od rzeczy, o której przy planszówkowym stole rzadko się myśli: polski nie jest dla osób niesłyszących językiem ojczystym. Ich pierwszym językiem jest język migowy – „to w nim myślą i się porozumiewają”. Gramatyka obu języków bardzo się różni, dlatego długie instrukcje sprawiają problemy: „znasz podstawy niemieckiego i dostajesz do ręki instrukcję. Podstawowe zwroty rozumiesz, ale jest dużo słów (…), których nie znasz”. Stąd częsty wybór: gry szybkie do nauczenia i o małej liczbie zasad.
Popularnością cieszą się Uno i Wirus, a także 6 bierze!. Osobną wzmiankę dostaje Spicy, „szybka karcianka z blefem”, która przy osobach głuchych wchodzi na kolejny poziom. Wzrok odgrywa tu główną rolę w poznawaniu otoczenia, a mimika osób niesłyszących jest bardzo rozbudowana – co przy blefie bywa jednocześnie atutem i zdradą.
Najlepszy fragment to opis jednej partii. „Zanim ktoś położył kartę, osoby głuche już wiedziały, czy to dobra karta, czy trefna. Mimika zdradzała wszystko”. Jedna z graczek po drugiej rozgrywce zorientowała się, że zdradza ją własna twarz, i zaczęła stosować mimikę odwrotną do tego, co kładła na stół – i kolejna partia należała do niej.
Druga część to obraz społeczności: w każdym większym mieście działa klub dla osób niesłyszących, a w latach 90. szachy „miał właściwie każdy klub”, bo gdy jeden gracz myślał nad ruchem, drugi mógł swobodnie rozmawiać. Praktyczna rada na koniec: nie ma instrukcji przetłumaczonych na język migowy, więc lepiej pokazywać konkretne zagrania, bo „osoby niesłyszące to dobrzy obserwatorzy i szybko się uczą”.
- gry planszowe dla osób głuchych
- polski język migowy
- dostępność gier planszowych
- klub dla niesłyszących
- blef i mimika