Planeta Mepli logo
pobierz magazyn kategorie nasz zespół współpraca kontakt
Planeta Mepli na Facebooku Planeta Mepli na Instagramie Wesprzyj Planetę Mepli na Suppi
Pobierz magazyn / Numer 3/2026

Planeta Mepli 3/2026, strona 71

Eurogry i ameritrash — dwie szkoły projektowania gier

Dwie szkoły projektowania gier

„W świecie gier planszowych podział na »euro« i »amerykańskie« (często nazywane ameritrash) funkcjonuje od lat jako planszówkowy mit założycielski” – od tego zdania Kornelia Szpak zaczyna esej z podtytułem „Jak Europa nauczyła nas liczyć punkty, a Ameryka przegrywać z honorem”. Euro bywa oskarżane o bycie „suchym” i „o liczeniu punktów za wszystko”, a gry amerykańskie kojarzą się z plastikiem i kostką, „która jednym rzutem potrafi zniszczyć godzinę planowania”.

Autorka pokazuje, że podział nie wziął się z gustu, ale z dwóch różnych kultur projektowania. Eurogry narodziły się z potrzeby kontroli: w latach 80. i 90. projektanci zaczęli pytać, „co by było, gdyby gracz przegrywał dlatego, że podjął złą decyzję, a nie dlatego, że kostka była bezlitosna?”. Interakcja przestała polegać na ataku, a zaczęła na blokowaniu. Tak ukształtowały się fundamenty euro: brak gracza odpadającego z rozgrywki, minimalna losowość i mechaniki nagradzające konsekwencję.

Po drugiej stronie Atlantyku planszówki rozwijały się inaczej, zakorzenione w narracji i spektaklu. „Losowość nie była problemem, lecz narzędziem budowania napięcia. Rzut kostką mógł zadecydować o losach całej partii – i właśnie o to chodziło”. Ameritrash nie bał się eliminacji graczy ani dramatycznych zwrotów akcji, bo przegrana nie musiała boleć – liczyła się opowieść.

Sedno tekstu jest w tym, co stało się później. Okazało się, że „czysta optymalizacja bez emocji bywa jałowa, a sama narracja bez kontroli potrafi frustrować”, więc projektanci zaczęli podglądać siebie nawzajem. „Bo najlepsze planszówki nie pytają, skąd jesteś” – pytają tylko, jaką decyzję podejmiesz teraz.

Czytaj od strony 71 Pobierz PDF
  • eurogry a ameritrash
  • style gier planszowych
  • historia gier planszowych
  • worker placement
  • jaką grę wybrać
← Poprzedni artykuł Problemy graczy Następny artykuł → RPG Frostpunk
Okładka Planeta Mepli 3/2026

Pozostałe w numerze

  1. s. 8 Dzień Kobiet
  2. s. 14 Premiery i zapowiedzi miesiąca
  3. s. 16 Planszówkowe wydarzenia – marzec 2026
  4. s. 19 38 gier
  5. s. 31 Piątkowski Klub Planszowy
  6. s. 34 Dewan
  7. s. 37 Rezerwat
  8. s. 39 Władca Pierścieni: Dwie Wieże
  9. s. 41 Władca Pierścieni: Los Drużyny Pierścienia
  10. s. 46 Thorgal
  11. s. 48 Cthulhu: Dark Providence
  12. s. 52 Zmierzch Ery Smoków
  13. s. 55 Prapuszcza: Ostatnie starcie
  14. s. 58 Zdrajcy na pokładzie
  15. s. 59 Herbaciany Ogród: Pu-erh
  16. s. 62 Ulotne motyle
  17. s. 67 Problemy graczy
  18. s. 74 RPG Frostpunk
  19. s. 76 Never Going Home

© 2025–2026 Planeta Mepli

Polityka cookies

Cookies na Planecie Mepli

Używamy cookies niezbędnych do działania strony, a za Twoją zgodą także statystycznych (Google Analytics), żeby wiedzieć, co czytacie najchętniej. Zgodę zmienisz w każdej chwili — szczegóły w polityce cookies.