Szaber w RPG — jak wyjść z niezdrowego zbieractwa

W pierwszej części Adam Ponikiewski przyglądał się anatomii szabru jako zjawiska systemowego i psychologicznego. Teraz pora przejść od teorii do praktyki i zasiąść przy stole po stronie gracza: „bo choć to Mistrz Gry buduje świat, to właśnie my, gracze, decydujemy o tym, czy nasza przygoda będzie epicką sagą, czy żmudną inwentaryzacją ekwipunku”. Autor nie udaje przy tym eksperta bez grzechu – przyznaje, że jego własna karta postaci w sekcji ekwipunku bywa polem bitwy, na które postać dopiero się wybiera.

Pierwsze narzędzie to filtr tożsamości. Zamiast pytać, ile coś jest warte, warto zapytać: „czy mój bohater naprawdę by to podniósł?” – a jeśli trudno odpowiedzieć, zadać pytanie odwrotne i ustalić, kim postać nie jest. Dumny rycerz wyruszający po rodowy honor raczej nie będzie tracił czasu na odcinanie mosiężnych guzików z płaszczy poległych bandytów, żeby sprzedać je za kilka miedziaków u krawca; pragmatyczny łowca nagród zbierze tylko to, co lekkie, wartościowe i łatwo zbywalne. Taki filtr nie tylko ogranicza zbieractwo, ale też pogłębia immersję. Autor porównuje to z grami komputerowymi, w których „jesteśmy anonimowymi kolekcjonerami”, a w grach fabularnych – postaciami o określonej psychice, pochodzeniu i celach.

Drugie narzędzie to koszt alternatywny, a w RPG jest nim zawsze czas sesji. „Każde pięć minut spędzone na negocjacjach o cenę zardzewiałego miecza to pięć minut, podczas których nie odbywa się ciekawy dialog, nie odkrywacie tajemnicy świata ani nie planujecie kolejnego ruchu”. Stąd propozycja wewnętrznej zasady „Minimum Wartości”: ustalcie z grupą, że nie podnosicie przedmiotów wartych mniej niż na przykład pięć miedzianych pensów, a wszystko poniżej tej granicy traktujecie jako tło narracyjne. Pytanie do siebie brzmi wtedy: „czy na pewno warto marnować na to 10 minut uwagi moich przyjaciół, z którymi spotykamy się raz na miesiąc?”.

Trzecie podejście to podział ekwipunku. Zdefiniujcie kilka przedmiotów naprawdę niezbędnych – ukochany miecz i sztylet – a resztę traktujcie jako płynną: zdobywaną na potrzebę chwili i szybko porzucaną. Klucz z lochu użyjcie przy najbliższych drzwiach, a jeśli nie pasuje, zostawcie go; Mistrz Gry szybko się nauczy, że klucz ma leżeć przy drzwiach, a nie po drugiej stronie królestwa. Osobno warto wydzielić ekwipunek fabularny, rzeczy zostawiane w obozowisku albo na wozie i wspólny stash drużyny, za który odpowiada jedna wyznaczona osoba. A gdy komuś naprawdę trudno wyjść z chomikowania – można zrobić z tego świadomą wadę postaci: „zamiast być graczem, który spowalnia grę, bądź bohaterem, który ma problem ze zbieractwem”. W trzeciej części autor zapowiada odwrócenie perspektywy i spojrzenie na szaber oczami Mistrza Gry.