Planszofest — klub planszówkowy Uniwersytetu Śląskiego

„Są takie inicjatywy, które od początku wydają się czymś więcej niż zwykłym projektem”. Planszofest wyrósł na Uniwersytecie Śląskim, ale szybko przestał być przedsięwzięciem skierowanym wyłącznie do uczelnianego grona – dziś to przestrzeń spotkań, wspólnego grania i działań pokazujących, że planszówki dają znacznie więcej niż samą rozrywkę. W nazwie nieprzypadkowo siedzi śląskie „fest”: tutaj wszystko robi się właśnie fest.

Za początkiem stoi dr Joanna Mercik, która od dawna wykorzystuje gry do popularyzowania historii. Równolegle Przemysław Kowal, planszówkowy pasjonat z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ, dostał zadanie przygotowania listy gier do zakupu dla innej jednostki – dofinansowanie było duże, więc uczelniana biblioteka gier szybko się rozrosła. Drogi obojga przecięły się przy pomyśle na podcast o planszówkach w edukacji, wszystko ruszyło w połowie sierpnia 2024 roku, a już 10 października, w Dniu Gier Planszowych, odbył się pierwszy Planszofest – z frekwencją około 800 osób. Dziś inicjatywa działa blisko Centrum Badań Groznawczych UŚ, ze wsparciem prof. Michała Kłosińskiego, co daje jej zaplecze merytoryczne, magazyn na gry i możliwość starania się o granty.

Regularne spotkania odbywają się w piątki o 14.30 na Wydziale Humanistycznym UŚ w Katowicach, w sali C 0.17. Bywa tam około piętnastu osób, a długie stoły pozwalają rozstawić bitewniaki, więc obok gier rodzinnych i kooperacyjnych pojawiają się This War of Mine, Nemesis, Posiadłość Szaleństwa, Twilight Struggle i różne odsłony Warhammera. Piątki mają też charakter organizacyjny: to wtedy ekipa poznaje nowe tytuły, testuje prototypy i wdraża wolontariuszy. Nowa osoba nie zostaje sama – od razu słyszy najważniejsze pytanie: „w co masz ochotę zagrać?”. Większe wydarzenia przenoszą się do SpinPLACE przy ul. Bankowej 5, miejsca otwartego, bezpłatnego i dostępnego dla wszystkich. W stałej ekipie Piotr Sypek uchodzi za mistrza tłumaczenia zasad.

Najciekawsze jest jednak to, co dzieje się poza samą rozgrywką. Grupa prowadzi warsztaty dla szkół podstawowych i średnich, w których gry dobiera się pod temat zajęć: przy PRL-u na stołach pojawiają się Kolejka, Reglamentacja i Pan tu nie stał!, a przy ornitologii Na skrzydłach. Szczególne miejsce zajmuje projekt Empatia 2.0 oparty na This War of Mine – punkt wyjścia do rozmowy o konfliktach zbrojnych, empatii i praktycznym przygotowaniu na moment zagrożenia, choćby przez spakowanie plecaka ewakuacyjnego; na Śląskim Festiwalu Nauki zdobył nagrodę publiczności. Powstały też Międzypokoleniowy Planszofest, gdzie seniorzy i młodzież grali w Kolejkę, List miłosny, Wsiąść do Pociągu i szachy, oraz Azjatycki Planszofest z wykładami i strefami tematycznymi. Tekst Katarzyny Kukli powstał we współpracy z klubem i kończy się apelem o wolontariuszy.